İçsel ve dışsal motivasyon: Fark neden bu kadar önemli?
Motivasyon psikolojisinde iki temel güdüleme biçimi birbirinden ayrılır.
İçsel motivasyon içeriden gelir. Oyuncu bir şeyi keyif aldığı, kendini sınanmış hissettiği, geliştiğini gördüğü için yapar. Dışarıdan bir ödüle ihtiyacı yoktur – etkinliğin kendisi ödüldür.
Dışsal motivasyon dışarıdan gelir. Oyuncu bir ödül almak veya cezadan kaçınmak için bir şey yapar. Antrenörden gelen övgü, kupalar, süre alma, azarlanma korkusu.
Her iki biçim de vardır. Ancak eşit değerde değillerdir.
Araştırmalar gösteriyor ki: İçsel motivasyonun zaten var olduğu alanlarda dışsal ödüller (örneğin iyi performans için şekerleme) kullanıldığında, içsel motivasyon düşer. Daha önce sırf keyif aldığı için resim yapan çocuklar, resim yapmak ödüllerle ilişkilendirildiğinde ve sonra bu ödüller kesildiğinde daha az resim yapmaya başlar.
Futbola uyarlarsak: Çocuklar artık sadece gol atmak ve övülmek için oynadıklarında – artık keyif aldıkları için değil – goller gelmediğinde ve övgüler azaldığında oyun neşesini kaybederler. Bu da spordan uzaklaşmanın doğrudan yoludur.
Pozitif döngü: Motivasyon ve performans birbirini nasıl besler?
Motivasyon ve performans birbirinden bağımsız faktörler değildir. Birbirlerini sürekli etkilerler.
Döngü şu şekildedir:
Başarı hissi → Özgüven → Daha fazla mücadele → Daha iyi performans → Yeni başarı hissi
Bu döngü her iki yöne de işleyebilir – yukarı doğru veya aşağı doğru.
Yukarı doğru: Bir çocuk antrenmanda bir çalım dener ve başarır. Gülümser. Bir kez daha yapar. Arkadaşlarına gösterir. Daha çok antrenman yapar. Daha iyi hale gelir.
Aşağı doğru: Aynı çocuk aynı çalımı dener – ve "doğru" yolu seçmediği için hemen düzeltilir. Bir dahaki sefere bunu artık denemez.
Antrenör olarak bu döngünün yönü üzerinde doğrudan etkin vardır. Neyi gördüğüne, neye değindiğine ve nasıl tepki verdiğine sen karar verirsin.
Performansı yeniden tanımlamak: Mücadele, sonucu yener
Çocuk futbolunda – özellikle 12 yaş altında – performans şunlar değildir: Goller, galibiyetler, sıralamalar.
Performans şudur: Mücadele + Adanmışlık.
Her ikili mücadeleye giren, her koşu yolunu takip eden ve her hatadan sonra hemen çalışmaya devam eden bir çocuk, teknik olarak daha iyi olan ama zor anlardan kaçınan bir çocuktan daha fazla performans gösterir.
Bu, teknik ve taktiğin önemsiz olduğu anlamına gelmez. Ancak bunlar gerçek adanmışlığın bir sonucudur – onun ön koşulu değil.
Mücadeleyi ve adanmışlığı birincil performans tanımın haline getirdiğinde ne olur?
- Tüm oyuncular başarılı olabilir – sadece teknik olarak en güçlü olanlar değil.
- Odak noktası sonuca değil, sürece kayar.
- Çocuklar çaba göstermenin karşılık verdiğini öğrenir – sporun en önemli derslerinden biri.
- Takım atmosferi iyileşir, çünkü kimse sadece "yetenek" düzeyine göre değerlendirilmez.
Çocuklar futbolu neden bırakır – ve antrenörün rolü
Çocuk futbolunda rahatsız edici bir gerçek var: Araştırmalar, çocukların ve gençlerin organize sporu bırakmalarının en sık görülen nedeninin sakatlıklar veya zaman eksikliği olmadığını gösteriyor. Neden, antrenmandaki ve antrenörle olan deneyimdir.
Çok fazla baskı. Çok az eğlence. Çok fazla düzeltme. Hiçbir zaman yeterince iyi olamama hissi.
Çocuklar tepkilerini ayaklarıyla verirler. Artık gelmezler. Ya da gelirler ama zihnen çoktan başka bir yerdedirler.
Bu, antrenörlerin yüksek beklentileri olamayacağı anlamına gelmez. Bu beklentilerin iletişim şeklinin her şeyi belirlediği anlamına gelir.
Çocuk futbolunda en sık görülen 6 motivasyon katili
Bağırıp çağırmak ve utandırmak
Eğlenceyi yok etmenin en kestirme yolu budur. Başkalarının önünde küçük düşürülen bir çocuk, bunu bir daha asla yaşamak istemez. Bundan sonra bu duruma yol açabilecek her şeyden kaçınır – risk almaktan, inisiyatif kullanmaktan, cesur hareketlerden.
Çocuklara yetişkin gibi davranmak
Çok yüksek taktiksel talepler, karmaşık açıklamalar, gelişim düzeyine uymayan beklentiler. Gegenpressing'in ne olduğu anlatılan 8 yaşında bir çocuk bunu anlamaz – ve anlamadığı için kendini yetersiz hisseder.
Yaşa uygun iletişim bir taviz değildir. Etkili bir antrenmanın temel ön koşuludur.
Oynamayı unutmak
Çok fazla drill egzersizi, çok az oyun süresi. Bu denge bozulduğunda – çocuklar oyundan çok egzersiz sıralarında zaman geçirdiğinde – asıl geliş nedenlerini kaybederler.
12 yaş altı çocuklar için genel kural şudur: Antrenman süresinin en az yüzde 50 ila 60'ı oyun formlarında geçirilmelidir.
Varyasyonsuz tekrar egzersizleri
Birebir aynı biçimde arka arkaya 3 kez yapılan aynı egzersiz. Odaklanmanın düşmesine şaşmamak gerekir. Egzersiz içindeki varyasyonlar, yeni oyun kuralları, küçük meydan okumalar dikkati canlı tutar.
Yanlış hedefler koymak
12 yaş altı çocuklarda galibiyeti birincil hedef yapmak. Sonuca göre sıralanan puan durumları. Kulüpten gelen "daha iyi olma" baskısı. Bütün bunlar odağı öğrenmekten kazanmaya kaydırır – ve başarısızlığı ağır bir bedel haline getirir.
Grubu toplu olarak eleştirmek
"Bugün hiçbirinizin kafası burada değil." Bu, kimseye doğrudan hitap etmeyen ama herkesi yaralayan bir ifadedir. Kolektif utandırma suçluluk yaratır, gelişim sağlamaz.
Motivasyon artırıcı olarak meydan okumalar
Çocuklar meydan okumaları sever. Bu pedagojik bir teori değildir – antrenmana kısa bir iddia dahil etmiş olan her antrenör bunu görür.
"Zayıf ayağıyla arka arkaya 3 kez pas vermeyi kim başaracak?" Grup hemen canlanır.
Meydan okumalar 3 nedenden dolayı işe yarar:
1. Öz motivasyon: Oyuncu meydan okumayı antrenör için değil, kendisi için başarmak ister.
2. Net hedef: Meydan okuma ne zaman tamamlanmış sayılır? Bu durum yön duygusu ve başarı hissi verir.
3. Oyun karakteri: Meydan okuma bir alıştırma gibi hissettirmez. Bir oyun gibi hissettirir.
Önemli: Meydan okumalar ulaşılabilir olmalı ama çok basit olmamalıdır. Çok kolay olursa meydan okuma olmaz. Çok zor olursa motivasyon yerine hayal kırıklığı yaratır.
Doğru övgü nasıl olur?
Övgü mucizevi bir motivasyon ilacı değildir. Yanlış övgü zarar bile verebilir.
Süreç odaklı övgü, kişilik odaklı övgüyü yener.
| Kişilik odaklı övgü (daha zayıf) | Süreç odaklı övgü (daha güçlü) |
|---|---|
| "Çok yeteneklisin!" | "Bugün bunun için çok sert çalıştın – belli oluyor." |
| "En iyi oyuncumuz sensin." | "Bugün ikili mücadeledeki hırsın gerçekten çok iyiydi." |
| "Harika yapıyorsun!" | "Bunu geçen haftadan farklı denediğini gördüm – işte tam olarak bu." |
Kişilik odaklı övgü kulağa samimiyetsiz iltifat gibi gelir – çocuklar da tam olarak bunu hisseder. Fayda sağlamaz. Süreç odaklı övgü ise çocuğa somut olarak ne yaptığını ve bunun fark edildiğini gösterir. Gerçek özgüveni bu inşa eder.
Oynamak alıştırmayı yener: Oyun formları neden en iyi antrenmandır?
Bilmeni önerdiğim bir araştırma: Gelişim psikolojisinde net bir kalıp vardır. Çocuklar en iyi oyun yoluyla öğrenir. Talimatlarla değil. İzolasyon alıştırmalarıyla değil. Oyunla.
Futbol bunun için biçilmiş kaftandır. Oyun formları teknik, taktik, koordinasyon ve zihinsel gücü aynı anda çalıştırır. Üstelik eğlencelidir. Bu bir tesadüf değildir. Asıl amaç budur.
Oyun formları üzerine kurulan bir antrenman daha kolay bir antrenman değildir. Daha zekice bir antrenmandır.
Somut öneri: Her antrenmanı en az 1 merkezi oyun formu etrafında kurgula. Kapanış olarak değil – antrenmanın kalbi olarak.
Çocuklarla yaptığın antrenman için 4 çıkarım
1. Önce eğlence
Antrenman eğlenceli değilse hiçbir anlamı yoktur. Eğlence hoş bir ayrıntı değildir – geri kalan her şeyin temelidir.
2. Küçük başarı hisleri dahil et
Her antrenman, sadece en güçlülerin değil, her oyuncunun başarı hissi yaşayabileceği en az 1 an içermelidir.
3. Oynamak alıştırmayı yener
Daha fazla oyun formu, daha az izole tekrar egzersizi. Özellikle 12 yaş altında. Özellikle motivasyon eksikliği olduğunda.
4. Sonuçlar yerine mücadeleyi kutla
"Bugün pes etmediğini gördüm – bu benim için sonuçtan daha değerli." Bunu söyleyen ve gerçekten kasteden kişi oyuncuları – ve insanları şekillendirir.
SSS: Çocuk futbolunda motivasyon
Özet
Futbolu seven çocukların mükemmel bir antrenmana ihtiyacı yoktur. Oyundan aldıkları keyfi canlı tutan bir antrenmana ihtiyaçları vardır. Çocuk futbolundaki asıl görev budur. Geri kalan her şey – teknik, taktik, kondisyon – motor çalıştığı zaman kendiliğinden gelir.
Bunu anlayan, oyuncularını elde tutar. Oyuncularını elde tutan da onları gerçekten geliştirebilir.
Saatlerce süren hazırlıklar olmadan – her yaş grubu için antrenman planlamak mı istiyorsun?
→ Antrenman planlamasını ücretsiz dene: coach-os.com