Het systeem: EPPP
Tot 2012 werd de Engelse opleiding gekenmerkt door twee regels die het proces belemmerden. De 90-minutenregel bepaalde dat een club alleen kinderen mocht opnemen die binnen 90 minuten reistijd woonden. En de afkoopsommen voor jeugdspelers werden voor tribunalen uitonderhandeld, wat clubs ervan weerhield om talenten te laten gaan en anderen om ze op te halen.
Het EPPP veranderde beide. De Premier League drukte het in 2011 door, tegen de weerstand in van veel kleine clubs, en het trad in 2012 in werking.
Categorieën. Academies worden ingedeeld in vier categorieën, op basis van infrastructuur, kwalificatie van de trainers, begeleiding, school en aantoonbaar succes. Categorie 1 is de hoogste en vereist investeringen van meerdere miljoenen pond per jaar. De categorie bepaalt in welke competities de jeugdelftallen spelen en hoeveel trainingstijd is voorgeschreven. Categorie 1-academies moeten spelers vanaf O12 aanzienlijk meer trainingsuren bieden dan Categorie 3 of 4.
Vaste vergoedingen. Het EPPP legde vast wat een club betaalt voor een jeugdspeler uit een andere academie – gestaffeld naar leeftijd en categorie, met bedragen die voor de verkopende clubs vaak laag zijn. Dat was het meest omstreden punt: kleine clubs voelden zich onteigend omdat grote clubs hun beste twaalfjarigen voor vastgestelde bedragen konden ophalen.
Afschaffing van de 90-minutenregel voor Categorie 1. Grote academies mogen sinds 2012 landelijk scouten. Dat heeft de concentratie van talenten bij een klein aantal clubs versterkt.
Zichtbaarheid. Het EPPP voerde prestatiegegevens, ontwikkelingsplannen en evaluaties in die door de Premier League worden gecontroleerd. Academies moeten documenteren wat ze doen.
De balans na meer dan tien jaar: de Engelse opleiding is aanzienlijk beter geworden. De nationale jeugdelftallen winnen toernooien, de Premier League telt meer Engelse basisspelers op hoog niveau dan vóór 2012. En de kritiek is gebleven: het EPPP heeft de opleiding geconcentreerd bij de rijkste clubs en de kleine clubs hun rol als opleider ontnomen.
Wat Engeland niet heeft, is de overstap. Er zijn geen tweede elftallen in het mannenvoetbal. Het elftal Onder 21 (O21) speelt in de Premier League 2 tegen andere O21-teams. Sinds 2016 mogen O21-teams in de EFL Trophy aantreden tegen derdedivisionisten, wat als vervanging bedoeld was en als zodanig omstreden is. De weg voor 19-jarigen loopt via verhuren – en dat is het punt waarop Chelsea het systeem geperfectioneerd heeft.
Chelsea: Cobham
Chelsea verhuisde in 2004 naar Cobham in Surrey, ten zuidwesten van Londen, waar het eerste elftal en de academie sinds die tijd op dezelfde locatie trainen. De academie stond van 2004 tot 2024 onder leiding van Neil Bath, twintig jaar lang – een continuïteit die opmerkelijk is in de chaotische omgeving van de club.
De output
Chelsea won tussen 2010 en 2018 zeven keer de FA Youth Cup, waarvan vijf keer op rij, en in 2015 en 2016 de UEFA Youth League. De lijst met gediplomeerden is de langste in Engeland: Mason Mount, Reece James, Conor Gallagher, Trevoh Chalobah, Levi Colwill, Tammy Abraham, Fikayo Tomori, Callum Hudson-Odoi, Ruben Loftus-Cheek, Marc Guéhi, Tariq Lamptey, Billy Gilmour, Andreas Christensen, die op 16-jarige leeftijd uit Denemarken kwam, Nathan Aké, Dominic Solanke, Nathaniel Chalobah, Josh McEachran.
En degenen die Chelsea niet behield: Declan Rice werd op 14-jarige leeftijd weggestuurd en ging naar West Ham. Dat is het geval dat in Engeland het vaakst wordt geciteerd als het gaat om de grenzen van selectie.
Het verhuurmodel
Onder Roman Abramovitsj ontwikkelde Chelsea een systeem dat uniek was in Europa: tussen de 30 en 40 spelers waren tegelijkertijd verhuurd, in Engeland en heel Europa, aan clubs van de Championship tot de Bundesliga. Een eigen afdeling – de Loan Department – begeleidde hen, bezocht wedstrijden, onderhield contact, besliste over terugkeer of verkoop.
De logica: omdat Chelsea geen tweede elftal in het mannenvoetbal heeft en het eerste elftal uit de wereldtop bestaat, is de verhuurperiode de overstap. Een 19-jarige speelt twee jaar bij Vitesse Arnheim, Reading of Derby, en Chelsea observeert of hij rijp wordt. Mount ging naar Vitesse en Derby, Tomori naar Brighton, Hull en Derby, Abraham naar Bristol, Swansea en Aston Villa. Allen kwamen terug en werden basisspeler.
De kritiek op het verhuurmodel was luid: spelers werden behandeld als vermogensbestanddelen, niet als mensen. Velen brachten vijf, zes jaar op huurbasis door zonder ooit voor Chelsea te spelen, en werden daarna verkocht. De FIFA heeft in 2022 het aantal internationale verhuren per club beperkt, mede als reactie op Chelsea.
Het verkoopbeleid sinds 2022
Na de overname door Todd Boehly en Clearlake Capital in 2022 is de omgang van Chelsea met de academie veranderd. De club kocht voor meer dan een miljard pond jonge spelers aan – en verkocht tegelijkertijd eigen gewassen spelers aan de lopende band: Mount naar Manchester United, Gallagher naar Atlético Madrid, Chalobah verhuurd, Colwill behouden als uitzondering.
De reden is boekhoudkundig. Een zelf opgeleide speler staat voor nul in de boeken; zijn verkoop is zuivere winst. Voor een club die worstelt met de financiële regels van de Premier League, zijn spelers uit de eigen jeugd het meest efficiënte instrument om verliezen te compenseren. Chelsea is niet de enige club die er zo over denkt – het City-artikel beschrijft hetzelfde –, maar wel de meest consequente.
De academie blijft produceren. In 2025 won Chelsea het WK voor clubs met een selectie waarin nauwelijks een speler uit de eigen jeugd stond.
Arsenal: Hale End
Arsenal heeft twee locaties: Hale End in het oosten van Londen voor de leeftijdsgroepen O9 tot O16 en London Colney ten noorden van de stad voor O17 en hoger en het eerste elftal. Hale End is de naam die staat voor de opleiding, hoewel de laatste stap elders plaatsvindt.
De traditie
Liam Brady leidde de academie van 1996 tot 2014, achttien jaar lang. Uit deze periode kwamen Ashley Cole, Jack Wilshere, Kieran Gibbs, Alex Iwobi, Chuba Akpom, Héctor Bellerín, die op 16-jarige leeftijd overkwam van Barcelona. Arsène Wenger zijn 22 jaar als hoofdtrainer gaven de academie een spelvisie die stabiel bleef: technisch, gericht op combinaties, met vertrouwen in jonge spelers.
Sinds 2018 leidt Per Mertesacker de academie, de voormalige centrale verdediger en wereldkampioen, die na het beëindigen van zijn spelerscarrière direct overstapte naar deze rol. Onder zijn leiding heeft Arsenal de academie opnieuw ingericht: kleinere selecties, individuele ontwikkelingsplannen, een duidelijk geformuleerde spelvisie voor alle leeftijdsgroepen, meer doorstroming naar het eerste elftal.
De output
De lijst van Arsenal is korter dan die van Chelsea, maar er is een verschil: de beste gediplomeerden spelen voor Arsenal.
Bukayo Saka kwam op zevenjarige leeftijd naar Hale End, debuteerde in 2018 op 17-jarige leeftijd en is al jaren basisspeler en dragende kracht. Emile Smith Rowe werd basisspeler voordat hij in 2024 naar Fulham ging. Eddie Nketiah, Reiss Nelson, Joe Willock, Folarin Balogun werden prof, meestal elders. Ethan Nwaneri debuteerde in 2022 op 15-jarige leeftijd als jongste speler in de geschiedenis van de Premier League. Myles Lewis-Skelly werd in 2024/25 basisspeler en international op 18-jarige leeftijd.
Dat is geen toeval, maar een clubbeslissing. Mikel Arteta, hoofdtrainer sinds 2019, bouwt jonge spelers in als ze goed genoeg zijn, en Arsenal heeft anders dan Chelsea de selectieplanning zo ingericht dat er plek voor ze is. Saka, Nwaneri, Lewis-Skelly – drie spelers uit Hale End in een team dat meespeelt om het kampioenschap. Chelsea heeft dat niet.
Wat Hale End anders maakt
Technische training met positiespel. Hale End traint sinds Wenger volgens een spelvisie die dicht bij het Spaanse positiespel ligt. Arteta, zelf een leerling van Guardiola, heeft dit verfijnd. De jeugd speelt wat de profs spelen.
Kleine selecties, veel aandacht. Mertesacker heeft het aantal spelers per lichting verminderd om iedereen meer individuele tijd te geven. Dat is de Cruijff-plan-logica van Ajax, maar dan in Londen.
De club als familie. Arsenal benadrukt de band: Saka omschreef Hale End als zijn tweede familie, Mertesacker spreekt over het opleiden van mensen. Dat is Freiburg-taal in een van de rijkste competities ter wereld.
Minder verkopen. Arsenal heeft spelers uit de eigen jeugd verkocht – Smith Rowe, Balogun, Nelson –, maar niet als verdienmodel. De besten blijven.
De vergelijking
| Chelsea Cobham | Arsenal Hale End | |
|---|---|---|
| Output | Grootste van Engeland | Gemiddeld |
| In het eigen eerste elftal | Weinig, sinds 2022 bijna niets | Saka, Nwaneri, Lewis-Skelly |
| Overstap | Verhuurmodel | Directe weg, indien goed genoeg |
| Academieleiding | Neil Bath 2004–2024 | Liam Brady 1996–2014, Mertesacker sinds 2018 |
| Rol in de club | Inkomstenbron | Onderdeel van de selectieplanning |
| Bekendste fout | Declan Rice weggestuurd | Weinig, vanwege kleinere selecties |
| Jeugdtitels | 7 FA Youth Cups 2010–2018, 2 Youth Leagues | Minder |
Wat de vergelijking laat zien: Chelsea leidt beter op als je output meet. Arsenal leidt beter op als je vraagt waarvoor. Beide wegen zijn legitiem. Maar er is er maar één die spelers voortbrengt die in het eigen shirt titels willen winnen.
De kritiek
Het EPPP heeft de opleiding geconcentreerd. Clubs in de derde en vierde divisie, die vroeger talenten ontwikkelden en voor echte afkoopsommen verkochten, krijgen nu vastgestelde bedragen als een Categorie 1-club hun beste twaalfjarigen ophaalt. Velen hebben hun academies verkleind of gesloten. De beslissing van Brentford uit 2016 is daar een gevolg van.
Te veel, te vroeg, te rijk. Categorie 1-academies nemen kinderen op achtjarige leeftijd aan, bieden hen faciliteiten die profs in andere landen niet hebben, en brengen spelers voort die op hun 18e al miljonair zijn voordat ze één wedstrijd bij de profs hebben gespeeld. De kritiek op pamperen en het gebrek aan gehardheid klinkt luid in Engeland.
Geen overstap. Het gat tussen O21 en de Premier League is in Engeland groter dan waar ook in Europa, omdat er geen tweede elftallen in het mannenvoetbal zijn. Verhuren is de vervanging, en dat is een slechte, omdat de hurende club de speler gebruikt en niet ontwikkelt.
De academie als balanspost. Chelsea en City hebben van spelers uit de eigen jeugd een financieel instrument gemaakt. Dat is legaal en efficiënt. Het is niet wat een opleiding zou moeten zijn, en het verandert de manier waarop clubs over jonge spelers denken.
Het nationale elftal profiteert, de clubs minder. Engeland heeft met Foden, Bellingham, Saka, Rice, Palmer een generatie die tot de wereldtop behoort. Maar de meesten spelen niet voor de club die hen heeft opgeleid.
Toepassing: Wat je hiervan kunt overnemen
Dit gedeelte is onze interpretatie.
Engeland is de casus die aantoont dat geld een opleiding beter maakt – en dat het niet genoeg is.
Kleinere selecties, meer aandacht
Mertesackers hervorming bij Arsenal volgt de Cruijff-plan-logica. Voor amateurclubs: een O15 met 22 spelers geeft iedereen minder aandacht dan twee teams met elk 14 spelers. Als er genoeg trainers zijn, biedt het tweede elftal de betere opleiding.
Wie is weggestuurd, is nog niet afgeschreven
Declan Rice werd op 14-jarige leeftijd door Chelsea weggestuurd en werd international. Dat is dezelfde les als bij Brentford en Freiburg, met het meest prominente voorbeeld. Als er een speler van een BVO/regionaal jeugdcentrum naar jou toekomt, bekijk hem dan goed. De selectie was niet het einde van zijn ontwikkeling.
De vraag naar het waarvoor
Chelsea leidt op om te verkopen. Arsenal om te spelen. Een amateurclub moet weten welk antwoord zij geeft. Wie spelers wil opleiden voor het eigen eerste elftal, moet de selectieplanning van het eerste zo inrichten dat er plek is – zoals Arsenal. Wie dat niet doet, leidt op voor de buurclub, of hij wil of niet.
Verhuren is geen overstap
Het Engelse model laat zien wat er gebeurt als de overstap ontbreekt. Een 19-jarige die naar een andere club gaat om te spelen, wordt daar gebruikt, niet ontwikkeld. Wie de overstap zelf vorm kan geven – tweede elftal, dubbele speelgerechtigdheid, gerichte invalbeurten –, moet dat doen.
Documenteer
Het EPPP heeft Engelse academies gedwongen op te schrijven wat ze doen: ontwikkelingsplannen, evaluaties, trainingsinhoud. Dat is bureaucratisch en doeltreffend. Een club die na een seizoen kan zeggen wat elke speler getraind heeft en hoe hij zich ontwikkeld heeft, neemt betere beslissingen dan een club die het op het onderbuikgevoel doet.
Wat je zou moeten onthouden
- Het EPPP heeft in 2012 de Engelse opleiding in categorieën ingedeeld, afkoopsommen vastgelegd en het scouten vrijgegeven. De opleiding werd beter, maar concentreerde zich bij een klein aantal clubs.
- Chelsea Cobham produceert meer profs dan welke andere Engelse academie ook – via een verhuurmodel en sinds 2022 met systematische verkoop. Nauwelijks iemand speelt voor Chelsea.
- Arsenal Hale End produceert minder spelers, maar Saka, Nwaneri en Lewis-Skelly spelen voor Arsenal. Mertesacker heeft de selecties verkleind en de doorstroming vergroot.
- Engeland kent geen overstap in het mannenvoetbal. Verhuren is de vervanging, en een slechte.
- De academie als balanspost is de keerzijde van het geld.
- Toepasbaar: kleinere selecties, bekijk weggestuurde spelers, weet waarvoor je opleidt, vorm de overstap zelf, documenteer.
Het EPPP dwingt Engelse academies tot wat Coach OS voor elke club levert: opschrijven wat er getraind is en hoe een speler zich heeft ontwikkeld. Wat de club daarmee doet, is de daadwerkelijke opleiding.
Veelgestelde vragen
Bronnen en verdere literatuur
- Premier League: Documentatie van het Elite Player Performance Plan en de academie-categorieën.
- Michael Calvin: No Hunger in Paradise: The Players. The Journey. The Dream – over de Engelse jeugdopleiding na het EPPP, kritisch.
- Interviews met Neil Bath over de Chelsea-academie en het verhuurmodel.
- Interviews met Per Mertesacker over de heroriëntatie van Hale End sinds 2018.
- Berichten over het verkoopbeleid van Chelsea sinds 2022 en de boekhoudkundige verwerking van eigen jeugdspelers.
- CIES Football Observatory: Rapporten over Engelse opleidingsclubs.
Opmerking over de feitelijke situatie: Beide clubs publiceren geen curriculum. De beschrijving van de opleiding is gebaseerd op uitspraken uit de omgeving en de profielen van de gediplomeerden. Transfersommen zijn basisbedragen volgens mediaberichten.