Waar het idee vandaan komt
City was voor 2008 een middelmatige club met een grote aanhang. Na de overname door de Abu Dhabi United Group werd er aanvankelijk ingekocht zonder duidelijke lijn. De omslag kwam in 2012, toen Ferran Soriano als CEO en Txiki Begiristain als directeur voetbalzaken van Barcelona naar Manchester overstapten.
Beiden waren in Barcelona verantwoordelijk geweest voor de Guardiola-jaren. Hun plan voor City werd openlijk uitgesproken: een clubstructuur naar Barça-voorbeeld, met een academie die hetzelfde spel leert als het eerste elftal, en op een dag met Guardiola als trainer.
In 2014 werd de City Football Academy geopend, een trainingscomplex van zo'n 32 hectare tegenover het stadion, met velden voor alle leeftijdsgroepen, een eigen school en een internaat. De jeugdelftallen speelden vanaf het begin volgens dezelfde principes als de profs. Rodolfo Borrell, eerder jeugdtrainer bij La Masia en Liverpool, was een van de sleutelfiguren bij het opbouwen van de methodiek.
In 2016 kwam Guardiola. Hij bracht zijn staf mee: Lorenzo Buenaventura als fysieke trainer – een leerling van Paco Seirul·lo, die Guardiola al sinds Barcelona vergezelt. Carles Planchart voor de analyse. Manuel Estiarte als vertrouweling. Domènec Torrent en Mikel Arteta als assistenten, later Juanma Lillo, die Guardiola noemt als een van zijn belangrijkste invloeden.
De club had vier jaar lang aan de structuur gebouwd. Guardiola hoefde hem alleen nog maar in te vullen.
Het idee achter het spel: Positiespel verder gedacht
De basis is het Juego de Posición uit Barcelona: de ruimte zo bezetten dat er in elke zone een voordeel ontstaat. Wat Guardiola in Manchester heeft toegevoegd, zijn antwoorden op problemen die in Spanje niet op die manier bestonden – snellere tegenstanders, meer omschakeling, fysiekere duels.
Het zoneraster
Guardiola's trainingsvelden zijn gemarkeerd met een raster: vijf verticale banen, meerdere horizontale zones. Dat is goed gedocumenteerd, al sinds zijn tijd bij Bayern. Het raster maakt positiespel doceerbaar. In plaats van "zoek de vrije ruimte" luidt de instructie "bezet de halfruimtes, maximaal drie spelers op één lijn".
De regels uit Barcelona blijven gelden: niet meer dan drie spelers op een horizontale lijn, niet meer dan twee op een verticale baan. Zo ontstaat automatisch de staffeling die afspeelmogelijkheden in alle richtingen biedt.
De 3-2-5-structuur
In balbezit vormt City in bijna elk seizoen een 3-2-5- of 2-3-5-structuur, ongeacht de nominale beginopstelling. Drie of twee spelers vormen de basis, twee of drie borgen het centrum, vijf bezetten de laatste lijn: twee vleugels, twee halfruimtespelers, één spits.
De vijf voorin binden de vijandelijke vierermansverdediging. De halfruimtespelers staan tussen de linies. De vleugel wordt zo breed mogelijk gehouden om de tegenstander uit elkaar te trekken. Dat is het idee van "aan één kant verleiden, aan de andere kant spelen" – gegoten in een vaste structuur.
De inschuivende vleugelverdediger
Guardiola's bekendste aanpassing. In plaats van buitenom op te stomen, schuift een vleugelverdediger naar het centrum en vormt samen met de verdedigende middenvelder een dubbele basis. Fabian Delph in 2017/18, Oleksandr Zintsjenko, later João Cancelo, daarna John Stones als hybride centrale verdediger die doorschuift naar het middenveld.
De reden: meer spelers in het centrum bij balbezit, betere bescherming tegen counteraanvallen, en de vleugels blijven vrij voor de echte vleugelspelers.
Restverdediging
Het begrip dat het meest rechtstreeks met City wordt geassocieerd. Restverdediging betreft de structuur achter de aanval terwijl de bal voorin is. Bij City is dat typisch de basis van drie spelers plus Rodri – een 3-1 of 2-2 die zo staat dat balverlies direct wordt opgevangen.
Dat is het verschil met veel andere balbezitploegen: City valt aan met vijf spelers, maar verdedigt nooit met minder dan vier of vijf. De restverdediging is geen voorzichtigheid, maar de voorwaarde om risicovol te kunnen aanvallen.
Gegenpressing na balverlies
Omdat City in balbezit compact en hoog staat, zijn de afstanden na balverlies kort. Guardiola's instructie is sinds Barcelona ongewijzigd: direct drukzetten, de bal in de eerste seconden heroveren. Het positiespel creëert de structuur, de gegenpressing maakt er gebruik van.
Standaardsituaties als eigen vakgebied
City was een van de eerste Premier League-clubs die een gespecialiseerde standaardtrainer aanstelden: Nicolas Jover vanaf 2019, later bij Arsenal, daarna Carlos Vicens. Standaardsituaties worden in aparte sessies getraind, met video en strak geplande looplijnen. Het is geen bijzaak: in nipte wedstrijden geven standaardsituaties de doorslag, en City heeft ze jarenlang systematisch getraind.
Hoe er wordt getraind
Guardiola geeft weinig inzage in zijn trainingswerk. Wat bekend is, komt uit biografieën, uitspraken van voormalige spelers en assistenten en uit observaties van openbare sessies.
De rondo als opwarmer, het positiespel als kern. Elke sessie begint met rondo's, vaak 5 tegen 2 of 6 tegen 3 – Guardiola's bekendste variant is het 8 tegen 2 –, met regels voor het aantal balcontacten en richtingveranderingen. Daarna volgen positiespelen in zones, meestal met een overtal: 4 tegen 4 plus 3, 7 tegen 7 plus 3, tot aan 11 tegen 11 met zoneregels.
Alles heeft regels die het principe afdwingen. Als de focus op de derde man ligt, telt een doelpunt alleen na een pass die over een speler heen wordt gespeeld. Als de focus op de vleugel ligt, moet de bal voor de afronding minimaal één keer de vleugel hebben geraakt. De oefening ziet eruit als een partijvorm. De regel maakt er een training van.
Buenaventura's weekstructuur. Als leerling van Seirul·lo werkt Lorenzo Buenaventura met gestructureerde training: fysiek via spelvormen, dagen met een verschillende dominante, nauwelijks geïsoleerde conditietraining. Kracht- en preventiewerk vindt individueel en aanvullend plaats, niet als elftaltraining zonder bal.
Korte sessies, hoge concentratie. Guardiola traint zelden langer dan 75 tot 90 minuten. Spelers hebben herhaaldelijk beschreven dat de mentale inspanning hoger is dan de fysieke: voortdurend keuzes maken, voortdurend correcties.
Video als taal. Guardiola werkt met Planchart aan korte, zeer specifieke videobeelden: niet de hele wedstrijd, maar de drie situaties waarin een principe niet werkte. De video maakt deel uit van de training, het is geen bijzaak.
De trainer corrigeert de positie, niet de techniek. Guardiola's coaching heeft bijna uitsluitend betrekking op positionering en besluitvorming. Waar sta je als de bal daar is? Waarom sta je niet een meter meer naar binnen? De techniek wordt verondersteld – bij City kun je die kopen.
De City Football Academy
De academie is gebouwd om het idee over het spel van het eerste elftal aan te leren. Alle leeftijdsgroepen spelen volgens dezelfde principes, trainen op dezelfde velden met dezelfde rasters en worden geleid door trainers die uit dezelfde methodiek voortkomen.
De Elite Development Squad, City's U23, speelt positiespel net als de profs. Enzo Maresca, later trainer bij Leicester en Chelsea, won er in 2021 de Premier League 2 mee met exact het Guardiola-voetbal.
Wat dat oplevert: Phil Foden is de bekendste exponent en basisspeler. Rico Lewis en Oscar Bobb haalden het eerste elftal. Cole Palmer doorliep de academie en werd in 2023 voor zo'n 40 miljoen verkocht aan Chelsea, waar hij international werd. Jadon Sancho, Brahim Díaz, Romeo Lavia, Liam Delap, Taylor Harwood-Bellis – opgeleid in Manchester, succesvol elders.
Dat is de kern van de zaak: de academie levert profs af van een hoog niveau. Maar ze levert ze zelden af voor het eigen eerste elftal, omdat dat elftal bestaat uit de beste spelers ter wereld. De academie is voor een groot deel een verdienmodel geworden – opbrengsten uit de verkoop van eigen kweek tellen in de financiële balans als winst.
Daar komt nog de City Football Group bij: New York City FC, Melbourne City, Girona, Troyes, Yokohama F. Marinos, Mumbai City en andere clubs die volgens dezelfde principes werken en onderling spelers uitwisselen. Het model lijkt op dat van Red Bull, alleen groter en met positiespel in plaats van pressing als gemeenschappelijke taal.
De kritiek
Het is niet overdraagbaar. Dat is de belangrijkste nuance. Guardiola's positiespel werkt bij City omdat elke speler technisch zo vaardig is dat hij onder druk met één balcontact kan doorspelen. Die kwaliteit koop je. Een club zonder dat budget die City kopieert, kopieert slechts de buitenkant.
De academie dient niet het eerste elftal. Ze leidt goed op en verkoopt goed. Maar de weg van jeugdspeler naar basisspeler is bij City moeilijker dan bijna overal elders. Wie Foden aanhaalt als bewijs voor City's jeugdopleiding, moet Palmer, Sancho en Lavia als tegenbewijs toelaten.
De afhankelijkheid van individuen. Toen Rodri in 2024/25 bijna het hele seizoen geblesseerd afwezig was, stortte het systeem in. City werd derde, op ruime afstand. Een systeem dat jarenlang als onafhankelijk van personen werd beschouwd, bleek aan één speler te hangen.
De grenzen van balbezit tegen extreem verdedigende tegenstanders. City heeft in de loop der jaren geleerd om te winnen van ploegen die diep inzakken – met Haaland als afmaker, met vleugelspelers in de één-tegen-één. Maar de zwakte van het model blijft bestaan: als de tegenstander geen ruimte weggeeft, verandert positiespel in balbezit zonder rendement.
De financiële basis. City staat al jaren onder verdenking vanwege mogelijke overtredingen van de financiële regels van de Premier League. Ongeacht de uitkomst: het model is onlosmakelijk verbonden met een kapitaalpositie die geen enkele andere club bezit.
Toepassing: Wat je hiervan kunt overnemen
Dit gedeelte is onze interpretatie.
De fout zou zijn om het spel van City te kopiëren. De aanpak die wel werkt: de structuur achter het spel begrijpen en deze vereenvoudigen.
Markeer je veld
Geen vijf banen en vier zones. Drie banen – links, midden, rechts – met hoedjes of lijnen zijn genoeg voor een jeugdteam. Gebruik vervolgens de simpelste regel: nooit meer dan drie spelers in één baan. Dat dwingt breedte af, zonder dat je er voortdurend om hoeft te roepen.
Restverdediging als basisregel
Hoe je ook aanvalt: twee spelers blijven achter de bal, ook als de bal voorin is. Dat is de vereenvoudigde vorm van City's 3-1. Het kost je één aanvaller en bespaart je tien uitbraken per wedstrijd.
Train dit in een partijvorm: een doelpunt telt alleen als er op het moment van afronden twee eigen spelers op de eigen helft staan.
De derde man als trainingsdoel
Positiespel 4 tegen 4 plus 3 neutrale spelers. Regel: een doelpunt telt alleen na een pass die een speler oversluit. Dat traint precies waarin City uitblinkt – de pass die niet voor de dichtstbijzijnde speler is bedoeld, maar voor de speler daarvoorbij.
Neem standaardsituaties serieus
Hoe hoekschoppen en vrije trappen systematisch opgebouwd kunnen worden, lees je in Standaardsituaties in het voetbal.
Tien minuten per week voor een hoekschopvariant en een vrije trapvariant. Met duidelijke looplijnen, met videobeelden van de vorige wedstrijd als je die hebt. City heeft daar een specialist voor – jij hebt diezelfde tien minuten.
Coach op positie, niet op techniek
Bij balverlies zeg je niet "zuiverder passen", maar "waar had je moeten staan om de pass makkelijk te maken?" Dat is de coaching van Guardiola, en die werkt op elk niveau.
Koop niet wat je niet kunt betalen
Als je centrale verdedigers onder druk de bal niet kunnen vasthouden, is een korte opbouw tegen hoge pressing niet jouw spel. Positiespel vereist technische balvastheid. Bouw eerst die balvastheid op – met rondo's en positiespelen met een overtal – en pas daarna het idee over het spel.
Wat je moet onthouden
- Manchester City is het Barça-model met Barça-personeel – Soriano, Begiristain, Borrell, Buenaventura, Guardiola – en zonder de beperking afhankelijk te zijn van eigen kweek.
- Guardiola's aanpassingen: zoneraster, 3-2-5-structuur bij balbezit, inschuivende vleugelverdediger, restverdediging, standaardsituaties als apart vakgebied.
- Er wordt getraind via rondo's en positiespelen met regels die het principe afdwingen. Fysieke prikkel volgens Seirul·lo, nauwelijks geïsoleerde conditietraining.
- De academie leert hetzelfde idee over het spel aan en levert goede profs af – meestal voor andere clubs.
- Het model is niet overdraagbaar omdat het een spelerskwaliteit vereist die je moet kopen. Overdraagbaar zijn de principes: breedte via zones, restverdediging, derde man, standaardsituaties.
Wie in Coach OS een idee over het spel als rode draad voor alle teams van een club vastlegt, werkt vanuit de gedachte van de City Football Academy – alleen zonder die 32 hectare. De gedachte is hetzelfde: één taal, alle leeftijdsgroepen.
Lees verder: EPPP: hoe de Engelse academies sinds 2012 werken en Brighton en Brentford: selectieplanning met data.
Veelgestelde vragen
Bronnen en verdere literatuur
- Martí Perarnau: Pep Confidential en Pep Guardiola: The Evolution – het meest gedetailleerde inzicht in het trainingswerk van Guardiola, uit de Bayern-tijd, methodisch overdraagbaar.
- Lu Martín en Pol Ballús: Pep's City: The Making of a Superteam – over de clubstructuur en de eerste City-jaren.
- Interviews met Juanma Lillo, Lorenzo Buenaventura en Rodolfo Borrell over de methodiek.
- Amazon-documentaire All or Nothing: Manchester City (seizoen 2017/18) – inkijkjes in de kleedkamer, training en video-analyse.
- Javier Mallo: Complex Football – over de achtergrond van Buenaventura's trainingsfilosofie via Seirul·lo.
Opmerking over de feiten: Guardiola publiceert geen trainingsplannen. De beschrijving is gebaseerd op biografieën, documentaires en uitspraken van de staf. Transfersommen zijn basisbedragen volgens berichtgeving in de media.